Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego (gonartroza) jest postępującą, przewlekłą chorobą stawów kolanowych, objawiającą się uszkodzeniem, ścieńczeniem i zniszczeniem jego części chrzęstnej (powierzchni stawowych kości udowej i piszczelowej), a także uszkodzeniem kości podchrzęstnej.
Badania (artroskopia i rezonans magnetyczny) wykazały, że oprócz uszkodzenia chrząstki stawowej, w procesie biorą udział łąkotki i błona maziowa. Gonartroza jest jedną z najczęstszych patologii ortopedycznych.
Co to jest?
Krótko mówiąc, artroza stawu kolanowego (gonartroza) jest chorobą zwyrodnieniowo-dystroficzną, która atakuje część kostno-chrzęstną kolana.
Choroba najczęściej atakuje okolicę kolan kończyn dolnych. Zmiany patologiczne w obrębie chrząstki i okolic okołostawowych, które w większości przypadków rozwijają się na tle urazów, biologicznego starzenia się organizmu i chorób autoimmunologicznych, poważnie ograniczają potencjał mięśniowo-szkieletowy nóg.
Staw staje się sztywny, traci stabilność, prawidłową motorykę i amortyzację. W rezultacie stopniowo się odkształca, a na końcowych etapach całkowicie zawodzi.
Powody rozwoju
Patogeneza zwyrodnieniowo-dystroficzna jest „wywoływana” przez następujące czynniki prowokujące:
- doznał wcześniej urazów – złamania goleni, zwichnięcia stawu kolanowego, uszkodzenia trzonu łąkotki, naderwania i zerwania więzadeł, upadki na kolana, wszelkiego rodzaju siniaki itp.;
- nadmierna aktywność fizyczna;
- siedzący tryb życia;
- wysoki wskaźnik masy ciała;
- ogólnoustrojowe patologie typu reumatoidalnego, dny moczanowej, łuszczycowego, a także zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, toczeń rumieniowaty układowy;
- genetycznie odziedziczona słabość układu więzadłowo-mięśniowego lub wrodzony niedorozwój elementów strukturalnych stawu;
- zaburzenia metaboliczne i przepływu krwi;
- brak równowagi hormonalnej, cukrzyca i inne patologie endokrynologiczne;
- przebyte lub przewlekłe choroby zakaźne i zapalne.
Dość często ludzie sami stają się odpowiedzialni za rozwój nieuleczalnej choroby stawów. Często po kontuzji ignorują kontakt ze specjalistą, woląc zadowolić się pierwszymi dostępnymi lekami przeciwbólowymi, domowymi balsamami i tym podobnymi. A po kilku latach, z powodu niewłaściwie prowadzonego w przeszłości leczenia, zgłaszają się do lekarza już z gonartrozą, co najwyżej o umiarkowanym nasileniu. I tutaj sama profilaktyka fizyczna i maści łagodzące ból, jak na bardzo wczesnym etapie, nie wystarczą; często trzeba działać radykalnie, stosując taktykę chirurgiczną.
Objawy artrozy stawu kolanowego
Aby rokowania na dalsze życie były jak najbardziej korzystne, ważne jest nie tylko wiedzieć, jak leczyć artrozę stawu kolanowego, ale także jakie objawy objawia się ta choroba. Jest to konieczne, aby w odpowiednim czasie skontaktować się ze specjalistą i wcześnie wykryć możliwe deformacje i inne uszkodzenia stawu kolanowego.
Pierwszymi objawami artrozy stawu kolanowego są:
- poranna sztywność kolana;
- Ból podczas chodzenia przy pokonywaniu dystansu przekraczającego 1-1,5 km;
- Ból kolan podczas długiego siedzenia (ponad 2 godziny z rzędu);
- Bolesne odczucia w stawie kolanowym po długotrwałym staniu;
- Ból kolana, który pojawia się pod koniec dnia lub w pierwszej połowie nocy.
Jeżeli na tym etapie pacjent nie otrzyma niezbędnego leczenia, choroba będzie postępować. Aby wybrać odpowiedni lek na artrozę stawu kolanowego, należy przejść szereg badań diagnostycznych i określić stopień deformacji. Objawy artrozy stawu kolanowego stopnia 2 i 3 przedstawiono w poniższej tabeli.
| Znak diagnostyczny | Artroza kolana 2 stopnie | Artroza kolana 3 stopnie |
|---|---|---|
| Ból podczas nocnego odpoczynku | Może pojawić się przy zmianie pozycji ciała. | Występuje bez żadnego ruchu. |
| Możliwość korzystania z komunikacji miejskiej (z wyjątkiem autobusów niskopodłogowych) | Pacjent odczuwa ból podczas wchodzenia po schodach, jednak z ograniczeniami może samodzielnie korzystać z transportu publicznego. | Pacjent nie może samodzielnie wsiąść do autobusu lub tramwaju. |
| Kulawizna | Lekko wyrażone. | Kulawizna jest ciężka i do poruszania się potrzebne są dodatkowe podpory (laski). |
| Sztywność w kolanie po przebudzeniu | Trwa krócej niż 10-15 minut. | Trwa około 20-30 minut lub dłużej. |
| Ból podczas chodzenia | Występuje po przejechaniu 800-1000 m. | Zaczynają się na początku ruchu i nasilają się po przebyciu dystansu mniejszego niż 500 m. |
| Umiejętność samoopieki | Zwykle zapisane. | Pacjent nie jest w stanie samodzielnie wykonać wielu czynności. |
Etapy artrozy
Niezależnie od przyczyny, wyróżnia się trzy stadia choroby:
- Etap I – objawy początkowe. Charakteryzuje się pierwotnymi zmianami w chrząstce szklistej. Struktury kostne nie są naruszone. Dopływ krwi do naczyń śródkostnych i naczyń włosowatych zostaje zakłócony. Powierzchnia chrząstki staje się sucha i traci gładkość. Po znacznym obciążeniu stawu pojawia się tępy ból. Może wystąpić niewielki obrzęk, który ustępuje po odpoczynku. Nie ma deformacji.
- Etap II - warstwa chrzęstna gwałtownie staje się cieńsza, aw niektórych miejscach jest całkowicie nieobecna. Osteofity pojawiają się wzdłuż krawędzi powierzchni stawowych. Zmieniają się cechy jakościowe i ilościowe mazi stawowej - staje się ona gęstsza, bardziej lepka, co prowadzi do pogorszenia jej właściwości odżywczych i smarnych. Ból jest bardziej długotrwały i intensywny, a podczas ruchu często pojawia się trzaskający dźwięk. Występuje niewielkie lub umiarkowane ograniczenie ruchu i niewielka deformacja stawu. Przyjmowanie leków przeciwbólowych pomaga złagodzić ból.
- Etap III - brak chrząstki w najbardziej dotkniętych obszarach, ciężkie stwardnienie (stwardnienie) kości, liczne osteofity i ostre zwężenie lub brak szpary stawowej. Ból jest prawie stały, chód jest upośledzony. Mobilność jest znacznie ograniczona, a deformacja stawów jest zauważalna. NLPZ, fizjoterapia i inne standardowe metody leczenia są nieskuteczne.
W zależności od liczby zajętych stawów wyróżnia się jednostronną i obustronną gonartrozę.
Konsekwencje artrozy nieleczone
Nieleczone mogą rozwinąć się następujące powikłania artrozy stawu kolanowego:
- Zakażenie stawu. Zakażenie następuje zwykle w wyniku mikrourazów. Można je uznać za małe pęknięcia w tkance chrzęstnej. Zakażenie może prowadzić do jałowej martwicy. W tym przypadku namnażanie się bakterii powoduje przyspieszony rozpad tkanki. Powikłanie to występuje dość rzadko, jednak stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta.
- Deformacja stawów. W rzeczywistości deformacja stawów nie jest raczej powikłaniem, ale ostatnim etapem choroby. Zniszczenie chrząstki powoduje przerost tkanki kostnej. Pacjent odczuwa silny ból, rzepka porusza się, a w okolicy stawu wyczuwalne są gęste formacje. Czasami noga zaczyna stopniowo zginać się pod nienaturalnym kątem. Osoba nie może już zginać nogi ani chodzić na niej.
- Ankyloza. Ankyloza to połączenie dwóch kości w miejscu, w którym kiedyś istniał staw. To powikłanie jest prawdopodobnie najpoważniejsze, ponieważ staw po prostu zanika. Ruch jest oczywiście niemożliwy.
- Zwichnięcia i złamania. Powikłania te tłumaczone są dysfunkcją stawu kolanowego. Aby tego uniknąć, osoby z poważnymi zaburzeniami strukturalnymi i funkcjonalnymi stawu kolanowego powinny poruszać się przy pomocy kuli lub laski.
Należy zaznaczyć, że wszystkie te powikłania pojawiają się głównie w przypadkach, gdy pacjent rozpoczyna chorobę lub nie przestrzega toku leczenia przepisanego przez specjalistę. Obecnie istnieje wiele chirurgicznych i zachowawczych metod leczenia, które pozwalają na długi czas zachować funkcjonalność stawu kolanowego dotkniętego chorobą zwyrodnieniową. Badania profilaktyczne u lekarza pomogą zapobiec powikłaniom, ponieważ ich rozwój zajmuje dość dużo czasu (w przypadku ankylozy jest to zwykle lata).
Leczenie artrozy stawu kolanowego
Leczenie zniekształcającej artrozy stawu kolanowego jest długotrwałe i czasami bolesne. Czas trwania wynika z faktu, że raz ujawniona choroba będzie stale o sobie przypominać, dopóki dana osoba będzie żyła. Zabieg ten może być bolesny ze względu na fakt, że główną grupą leków nadal aktywnie stosowanych w leczeniu tej choroby są niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Leczenie zniekształcającej choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego składa się z trzech głównych etapów. Pierwszy etap obejmuje leczenie pacjentów z łagodnymi objawami choroby, drugi - z umiarkowanymi objawami, a trzeci odpowiednio z ciężkimi.
Środki lecznicze w leczeniu artrozy stawu kolanowego 1. stopnia:
- przekazywanie pacjentom istoty ich choroby, czynników ryzyka i środków profilaktyki wtórnej;
- codzienna gimnastyka z elementami rozciągającymi;
- prysznic kontrastowy;
- pływanie w basenie 2 – 3 razy w tygodniu;
- utrata masy ciała.
Środki lecznicze w leczeniu artrozy stawu kolanowego 2. stopnia:
- zewnętrzne unieruchomienie stawu za pomocą zacisków, bandaży, bandaży elastycznych i ortez;
- stosowanie maści i kremów na bazie niesteroidowych leków przeciwzapalnych w celu łagodzenia stanów zapalnych i bólu;
- stosowanie leków z grupy chondroprotektorów w celu zmniejszenia szybkości niszczenia chrząstki.
Środki lecznicze w leczeniu artrozy stawu kolanowego 3. stopnia:
- oczywiście doustne stosowanie NLPZ;
- zastrzyki dostawowe z hormonalnymi lekami przeciwzapalnymi;
- dodatkowe stosowanie leków o wyraźnym działaniu przeciwbólowym;
- chirurgiczne zastąpienie chorego stawu implantem.
Jak leczyć artrozę stawu kolanowego: lista leków
Pierwszym zadaniem jakie pojawia się w leczeniu artrozy stawu kolanowego jest łagodzenie bólu i stanów zapalnych stawu. W tym celu przepisuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne w postaci tabletek, zastrzyków, żeli, maści lub czopków doodbytniczych. Pamiętaj, że stosowanie tej grupy leków łagodzi jedynie główne objawy choroby. Ponadto długotrwałe stosowanie NLPZ może przyspieszyć proces niszczenia chrząstki, dlatego należy je stosować z dużą ostrożnością i wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza.
W ciężkich przypadkach stosuje się kortykosteroidy. Z reguły wprowadza się je do organizmu w postaci zastrzyków bezpośrednio do torebki stawowej. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów pogarsza stan chrząstki, dlatego przepisuje się je tylko w przypadku silnego bólu. Podobnie jak NLPZ, ta grupa leków służy do eliminowania bólu i stanów zapalnych oraz nie spowalnia przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów.
Kolejnym sposobem na złagodzenie bólu jest zastosowanie leków przeciwbólowych. W przeciwieństwie do NLPZ, leki przeciwbólowe w mniejszym stopniu łagodzą stany zapalne, ale są bardziej skuteczne w zwalczaniu bólu. Jeśli wystąpią skurcze mięśni, przepisywane są leki przeciwskurczowe. Obie grupy leków są najczęściej stosowane w postaci zastrzyków w celu łagodzenia objawów artrozy: są nieskuteczne w zwalczaniu samej choroby.
Chondroprotektory są jednym z najważniejszych składników farmakoterapii artrozy: nasycają tkankę chrzęstną substancjami odżywczymi, stymulując wzrost komórek. Nie należy spodziewać się szybkiego efektu stosowania tych leków: poprawa stanu chrząstki jest zauważalna po długotrwałym stosowaniu leków. Ponadto nie pomogą, jeśli choroba osiągnie trzeci, najcięższy etap.
Leki rozszerzające naczynia stosuje się w celu poprawy przepływu krwi i wyeliminowania skurczu małych naczyń. Przyjmowanie takich leków w połączeniu z chondroprotektorami wzmacnia działanie tego ostatniego: składniki odżywcze dostają się do tkanki chrzęstnej w większej objętości.
Odżywianie i dieta
W przypadku artrozy (kolana, biodra i innych stawów) istnieją pewne standardy żywieniowe. Jedzenie powinno być zbilansowane i bogate w witaminy. Nie możesz się przejadać. Należy wykluczyć następujące produkty:
- woda gazowana i napoje;
- tłuste i pikantne potrawy;
- półprodukty przemysłowe;
- pomidory i papryka;
- kwaśne potrawy (cytryny);
- smażone mięso.
Warzywa są zdrowe z umiarem. W przypadku artrozy zaleca się spożywanie pokarmów na bazie żelatyny. Kolagen zawarty w takich produktach pomaga wzmocnić tkankę chrzęstną.
Powinieneś jeść więcej białka:
- twarożek;
- śmietana;
- mleko;
- ser.
Oprócz białka pochodzenia roślinnego:
- soczewica;
- fasola;
- groszek.
Zaleca się częste spożywanie ryb w diecie. Posiłki powinny być częste, ale w małych dawkach, tak aby organizm był nasycony i organizm nie przybierał na wadze.
Kinezyterapia
Technika ta opiera się na założeniu, że podczas wykonywania specjalnych ćwiczeń przywraca się dopływ krwi do stawu kolanowego, a wraz z nim rozpoczyna się odbudowa samej chrząstki i przywracana jest elastyczność więzadeł. Zestaw ćwiczeń dobierany jest indywidualnie dla każdego pacjenta przez lekarza.
- Masaż i terapia manualna to metody biernego oddziaływania na mięśnie, stawy i więzadła pacjenta. Są odpowiednie dla pacjentów prowadzących siedzący tryb życia i doskonale łączą się z terapią ruchową, fizjoterapią i zabiegami leczniczymi.
- Mechanoterapia polega na stosowaniu specjalnych urządzeń wzmacniających efekt terapii ruchowej i masażu – maszyn wibracyjnych, ciężarków i masażerów mechanicznych.
- Trakcja stawów to mechaniczne zwiększenie przestrzeni ich jamy, dzięki czemu ból ustępuje, a niszczenie stawów spowalnia.
- Fizjoterapia (fizykoterapia) pozwala pacjentowi z gonartrozą „uciec” od operacji. Codzienny trening specjalną techniką sprawnie wzmacnia mięśnie nóg, przywracając pacjentowi dotychczasową sprawność ruchową.
To leczenie bardzo dobrze współgra z leczeniem farmakologicznym.
Ćwiczenia i terapia ruchowa w przypadku artrozy stawu kolanowego
Ćwiczenia fizyczne pomagają przywrócić funkcję stawów i je wzmocnić. Należy je wykonywać powoli i ostrożnie, aby nie spowodować skręceń i nie przekroczyć dopuszczalnego obciążenia.
Następujące ćwiczenia są uważane za najbardziej skuteczne:
- Powoli unoś proste nogi, leżąc na brzuchu. W ćwiczeniu tym wykorzystywane są mięśnie ud i łydek. Nie należy dopuszczać do przenoszenia ładunku na tył. Nie należy także podnosić nóg zbyt wysoko. Najważniejsze jest, aby napiąć mięśnie w najwyższym punkcie;
- To ćwiczenie jest podobne do pierwszego, tyle że teraz powinieneś unieść nogę z ugiętym kolanem. W górnym punkcie mięśnie ud powinny być jeszcze bardziej napięte. Ćwiczenie należy wykonać taką samą ilość razy na każdą nogę;
- Leżąc na podłodze (na brzuchu), unieś proste nogi do góry, a następnie rozsuń je i złącz. Ćwiczenie to wymaga silnych, wytrenowanych mięśni brzucha, dlatego nie jest odpowiednie dla wszystkich pacjentów. Ponadto jego wykonanie może spowodować wzrost ciśnienia krwi. W przypadku pacjentów cierpiących na nadciśnienie lub inne choroby układu sercowo-naczyniowego lepiej tego unikać;
- Aby wykonać kolejne ćwiczenie, należy położyć się na boku, zgiąć nogę leżącą na podłodze w kolanie, a drugą powoli unieść i przytrzymać w górnym punkcie. Ważne jest, aby kąt podczas wykonywania na każdej nodze był taki sam;
- Do tego ćwiczenia będziesz potrzebować krzesła. Siedząc na nim, nogi są wyprostowane jedna po drugiej, uniesione i utrzymywane przez maksymalny możliwy czas w pozycji wyprostowanej;
- Opierając się na oparciu krzesła lub łóżka, stań na piętach przez minutę, unosząc palce u stóp. Jeśli nie możesz stać w tej pozycji przez określony czas, powinieneś zacząć od mniejszej ilości, stopniowo ją zwiększając;
- Masaż wykonywany w pozycji stojącej. Nogi należy masować energicznymi ruchami skierowanymi od kolana do uda. Konieczne jest zakończenie masażu poprzez głaskanie skóry.
Fizjoterapia
Fizjoterapeutyczne metody leczenia to metody fizycznego oddziaływania na organizm, które w określonych warunkach dają znaczący korzystny efekt. Głównym warunkiem udanej fizjoterapii jest właściwy dobór niezbędnych procedur i dokładne przestrzeganie wszystkich instrukcji. Skuteczność leczenia w większości przypadków jest indywidualna i w dużej mierze zależy od skuteczności terapii głównej.
- Fonoforeza to połączenie terapii ultradźwiękowej i działania leków, które jest bardzo skuteczne w przypadku gonartrozy. Wiadomo, że zwykle przez skórę wchłania się jedynie 5–7% leku w postaci maści, żelu lub kremu. Dzięki fonoforezie wibracje o wysokiej częstotliwości rozgrzewają tkanki stawu kolanowego i poprawiają wchłanianie leku.
- Terapia falą uderzeniową (SWT) jest stosowana od dawna. Podczas zabiegu lekarz działa na dotknięty obszar urządzeniem generującym promieniowe fale akustyczne (2000–4000 impulsów na zabieg).
- Miostymulacja polega na oddziaływaniu na mięśnie otaczające staw słabymi impulsami prądowymi, co zwiększa ruchomość w bolącej nodze, łagodzi ból i zwiększa wytrzymałość na wysiłek fizyczny.
- Terapia ozonem. Wpływ aktywnego tlenu na tkanki ma działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, dzięki czemu przy artrozie stawu kolanowego można przerwać przyjmowanie leków hormonalnych lub zmniejszyć ich dawkowanie.
Obecnie istnieje ogromna różnorodność różnych procedur fizjoterapeutycznych, z których każda ma swoje miejsce w medycynie. Należy rozumieć, że niektóre z tych metod, jeśli zostaną zastosowane nieprawidłowo, mogą mieć niekorzystne, a nawet szkodliwe skutki.
Kiedy konieczna jest operacja w przypadku artrozy stawu kolanowego?
Farmakoterapia ma na celu maksymalnie opóźnić moment, w którym jedynym sposobem na przywrócenie integralności stawu i powrót pacjenta do poprzedniego poziomu jakości życia jest operacja wymiany chorego stawu na sztuczny.
Decyzję o możliwości i celowości operacji podejmuje chirurg lub rada chirurgów, jeżeli pojawią się sprzeczne opinie w tej kwestii. Jeżeli zostanie podjęta decyzja o operacji, wówczas pacjent przygotowuje się do niej przez pewien czas.
Sama operacja jest dość traumatyczna i skomplikowana technicznie, dlatego wymaga co najmniej dwóch chirurgów - chirurga operacyjnego i asystenta, a także doświadczonej pielęgniarki chirurgicznej. Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.
Okres pooperacyjny trwa kilka tygodni. W tym czasie pacjent przyzwyczaja się do nowego stawu, mimo że całkowicie powtarza poprzedni pod względem kształtu i wielkości. Po okresie rehabilitacji pacjent niemal całkowicie przywraca utraconą wcześniej funkcję nogi jako najważniejszego elementu narządu ruchu.
Leczenie chirurgiczne
Interwencje chirurgiczne o różnym stopniu inwazyjności mają na celu nie tylko złagodzenie objawów choroby, ale także wyeliminowanie jej przyczyn.
- Osteotomia okołostawowa jest interwencją bardziej traumatyczną. Podczas operacji jedna z kości tworzących staw kolanowy jest piłowana, a następnie ponownie mocowana, ale pod innym kątem. Takie podejście pozwala na redystrybucję obciążenia na kolanie, co zmniejsza ból i zwiększa ruchomość kolana. Osteotomię okołostawową stosuje się zwykle w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego stopnia 1 i 2.
- Przebicie. Aby pozbyć się nadmiaru płynu w jamie stawowej, chirurdzy uciekają się do nakłucia – taka małoinwazyjna interwencja łagodzi stany zapalne i przywraca ruchomość stawu kolanowego.
- Artroskopia. Jeśli artroza wymaga leczenia operacyjnego (zwykle w stopniu 2. stopnia), można ją wykonać endoskopowo – technika ta nie wymaga preparowania jamy stawowej, a wszelkie manipulacje przeprowadza się cienkimi, elastycznymi instrumentami pod kontrolą mikrokamery wideo. Artroskopia polega na oczyszczeniu powierzchni stawowych z fragmentów zniszczonej tkanki chrzęstnej.
- Wymiana endoprotezy polega na zastąpieniu stawu kolanowego biokompatybilną konstrukcją, która zapewnia ten sam zakres ruchu.
Tradycyjne leczenie artrozy
Osoby zamierzające leczyć artrozę stawu kolanowego medycyną tradycyjną powinny pamiętać, że w ten sposób nie da się całkowicie wyleczyć tej choroby, ale można zatrzymać rozwój choroby. Zanim zaczniesz stosować którykolwiek z przepisów tradycyjnej medycyny, powinieneś skonsultować się z lekarzem.
Wśród wielu przepisów można wyróżnić:
- Kompres chrzanowy. Aby przygotować taki kompres, weź korzeń chrzanu i drobno go zetrzyj. Następnie masę nakłada się na kolano i szczelnie owinie wełnianą szmatką. Kompres pozostawia się na noc. Przebieg leczenia wynosi co najmniej jeden miesiąc.
- Nalewka z mniszka lekarskiego. Butelkę o pojemności 500 mililitrów (koniecznie ciemnej) napełnia się do góry kwiatami mniszka lekarskiego i dopełnia alkoholem. Następnie butelkę umieszcza się w ciemnym, chłodnym miejscu na jeden miesiąc. Nalewkę należy wcierać w bolący staw dwa razy dziennie przez miesiąc.
- Nalewka z pięciornika. Rośliny zbiera się i suszy. Półlitrową butelkę napełnia się do góry suchymi liśćmi rośliny i zalewa wódką. Po miesiącu nalewkę należy przefiltrować. Stosować jako kompres na noc. Nalewka ta łagodzi stany zapalne, a także wspomaga odbudowę chrząstki;
- Kompres z miodu i soli. Okład ten przeznaczony jest do leczenia szczególnie w ostrej fazie choroby. Do przygotowania okładu potrzebne jest 100 gramów miodu i łyżka soli. Składniki miesza się i powstałą mieszaninę nakłada się na bolące miejsce na noc, dobrze owinięte wełnianą szmatką.
- Kompres z soli, piasku i suchej musztardy. Aby go przygotować, wszystkie składniki miesza się w równych częściach wagowych i umieszcza na blasze do pieczenia. Gorącą mieszaninę wlewa się do torby i nakłada na bolące miejsce. Zabieg ten bardzo dobrze działa na bolący staw, jednak w żadnym wypadku nie należy stosować takiego kompresu w ostrym przebiegu choroby.
Zapobieganie
Musisz zrozumieć, że jeśli artroza zacznie się rozwijać, należy ją natychmiast leczyć. Jeśli jesteś narażony na tę chorobę, możesz opóźnić jej wystąpienie, w tym celu zaleca się:
- zmniejszyć obciążenie stawu kolanowego;
- pływać – woda łagodzi stres;
- samodzielnie masuj mięśnie podudzia i uda;
- unikać hipotermii i przepracowania;
- utrzymuj prawidłową wagę;
- rzucić palenie i alkohol;
- kobiety noszą wygodne buty na niskim obcasie;
- zrobić fizjoterapię
Konieczne jest stosowanie wyłącznie skutecznych leków. Tarcie, okłady i inne metody ludowe są nieskuteczne; nie działają na przyczynę choroby, a jedynie pomagają odwrócić uwagę od bólu. Unikaj kontuzji i przeciążeń - skakania, przenoszenia ciężkich przedmiotów, długotrwałego stania lub siedzenia w niewygodnej pozycji. Przyspiesza to postęp choroby.